เครื่องฟอกอากาศ เลือกยังไงให้พอดีห้อง: คำนวณ CADR จากขนาดห้องแบบง่าย (2569)
คำตอบสั้น: เลือกเครื่องที่มีค่า CADR (ควันบุหรี่) อย่างน้อย 12 m³/h ต่อพื้นที่ห้อง 1 ตร.ม. (หรือ ~7.2 CFM ต่อ ตร.ม.) สำหรับเพดานสูงราว 2.4 ม. เช่น ห้องนอน 20 ตร.ม. ควรใช้ CADR ≥ 244 m³/h (≈ 144 CFM) ตัวเลขนี้มาจากกฎ 2/3 ของ AHAM [1] ที่เราแปลงหน่วยให้แล้ว
ทำไมต้องดู CADR ไม่ใช่ "ใช้ได้กับห้องกี่ ตร.ม." บนกล่อง
CADR (Clean Air Delivery Rate) คือ "ปริมาณอากาศสะอาดที่เครื่องปล่อยออกมาต่อเวลา" วัดแยกสำหรับฝุ่น ละอองเกสร และควันบุหรี่ ยิ่งสูงยิ่งฟอกเร็ว [1] ส่วนตัวเลข "ใช้ได้กับห้อง XX ตร.ม." บนกล่อง แต่ละแบรนด์อาจคิดจากเงื่อนไขต่างกัน (ความสูงเพดาน จำนวนรอบต่อชั่วโมง) จึงเทียบข้ามยี่ห้อได้ยาก CADR ที่ระบุหน่วยชัดเจนเทียบได้ตรงกว่า
AHAM (สมาคมผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านของสหรัฐฯ) แนะนำ "กฎ 2/3": ค่า CADR ควันบุหรี่ (หน่วย CFM) ควรอย่างน้อยเท่ากับ 2/3 ของพื้นที่ห้องเป็นตารางฟุต เช่น ห้อง 200 ตร.ฟุต ต้อง CADR ≥ 132 [1]
แปลงเป็นหน่วยที่คนไทยใช้
- 1 ตร.ม. = 10.764 ตร.ฟุต → CADR (CFM) ≥ 2/3 × 10.764 × พื้นที่ (ตร.ม.) = 7.18 × ตร.ม.
- 1 CFM = 1.699 m³/h → CADR (m³/h) ≥ 12.2 × ตร.ม.
- กฎนี้อิงเพดานสูง 8 ฟุต (≈ 2.44 ม.) [2] ถ้าเพดานสูงกว่า ให้คูณเพิ่มตามสัดส่วน เช่น เพดาน 3 ม. คูณ 3 ÷ 2.44 = 1.23
หลายแบรนด์จีน (เช่นที่ขายใน Shopee) ระบุ CADR เป็น m³/h ส่วนแบรนด์อเมริกันมักใช้ CFM — ก่อนเทียบให้ดูหน่วยทุกครั้ง ไม่อย่างนั้นจะเข้าใจผิดเกือบ 1.7 เท่า
ตารางสำเร็จรูป: ห้องเท่านี้ ต้อง CADR เท่าไหร่ (เพดาน ~2.4 ม.)
| ขนาดห้อง | ตัวอย่างห้อง | CADR ขั้นต่ำ (CFM) | CADR ขั้นต่ำ (m³/h) |
|---|---|---|---|
| 10 ตร.ม. | ห้องนอนเล็ก/ห้องทำงาน | 72 | 122 |
| 15 ตร.ม. | ห้องนอนทั่วไป | 108 | 183 |
| 20 ตร.ม. | ห้องนอนใหญ่ | 144 | 244 |
| 25 ตร.ม. | คอนโด 1 ห้องนอน (ทั้งห้อง) | 179 | 305 |
| 30 ตร.ม. | คอนโดเปิดโล่ง | 215 | 366 |
| 40 ตร.ม. | ห้องนั่งเล่น+ครัว | 287 | 488 |
เช็กความสมเหตุสมผล: เครื่อง 244 m³/h ในห้อง 20 ตร.ม. × 2.44 ม. (≈ 49 ลบ.ม.) = เปลี่ยนอากาศสะอาดได้ราว 5 รอบต่อชั่วโมง
คำแนะนำของเรา (ไม่ใช่มาตรฐาน): ถ้าห้องอยู่ติดถนน หรืออยู่ภาคเหนือช่วงฝุ่นหนัก เผื่อ CADR เพิ่มอีก ~1.5 เท่า เพื่อจะเปิดรอบต่ำ ๆ ได้ (เงียบกว่า) แต่ยังฟอกทัน
ดูเครื่องฟอกอากาศ CADR ≥ 250 m³/h (ห้อง ~20 ตร.ม.) — ลิงก์กำลังอัปเดต ดูเครื่องฟอกอากาศ CADR ≥ 400 m³/h (ห้อง 30+ ตร.ม.) — ลิงก์กำลังอัปเดต5 จุดที่ต้องเช็กก่อนกดซื้อ
- CADR + หน่วย: ต้องมีตัวเลข และบอกว่าเป็น CFM หรือ m³/h ถ้าร้านไม่ระบุ CADR เลย ให้ถือว่าเทียบไม่ได้
- ไส้กรอง HEPA จริงหรือ "HEPA-type": ไส้กรองระดับ H13 ตามมาตรฐาน EN 1822 ต้องกรองได้อย่างน้อย 99.95% ที่ขนาดอนุภาคที่ผ่านง่ายที่สุด [3] คำว่า "HEPA-type/HEPA-like" ไม่ได้บอกระดับนี้ และเกรดไส้กรองก็ไม่ได้รับประกันว่าทั้งเครื่องจะฟอกได้เท่านั้น ถ้าอากาศรั่วรอบไส้กรอง [3]
- ค่าไส้กรองต่อปี: ดูราคาไส้กรองแท้และรอบเปลี่ยนที่ผู้ผลิตแนะนำ แล้วคูณเป็นต่อปี บางรุ่นตัวเครื่องถูกแต่ไส้กรองแพง
- ค่าไฟ: ดูวัตต์ที่ฉลาก ตัวอย่างเครื่อง 40 วัตต์ เปิด 24 ชม. × 30 วัน = 28.8 หน่วย × 3.95 บาท [4] ≈ 114 บาท/เดือน (ก่อน VAT 7% ≈ 122 บาท) — ใช้อัตราเฉลี่ยงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 บิลจริงขึ้นกับอัตราก้าวหน้าของบ้านคุณ
- ไม่ปล่อยโอโซน: เลี่ยงเครื่องที่ขายว่า "ผลิตโอโซนฟอกอากาศ" US EPA ระบุว่าโอโซนระคายเคืองปอดแม้ปริมาณน้อย และเครื่องผลิตโอโซนที่ขายเป็นเครื่องฟอกอากาศไม่ได้ช่วยเรื่องฝุ่น [5]
ฝุ่นแค่ไหนถึงควรเปิด
มาตรฐาน PM2.5 ในบรรยากาศของไทย: ค่าเฉลี่ย 24 ชั่วโมงไม่เกิน 37.5 µg/m³ (มีผลตั้งแต่ 1 มิ.ย. 2566) และค่าเฉลี่ยรายปีไม่เกิน 15 µg/m³ [6] ส่วนแนวทางขององค์การอนามัยโลก (2021) เข้มกว่า คือ 15 µg/m³ ต่อ 24 ชม. และ 5 µg/m³ ต่อปี [7] ดูค่าฝุ่นรายวันได้จาก Air4Thai ของกรมควบคุมมลพิษ
ในทางปฏิบัติ: ปิดหน้าต่างวันที่ฝุ่นสูง เปิดเครื่องก่อนเข้านอน 30–60 นาที และวางเครื่องให้ห่างผนัง/เฟอร์นิเจอร์ตามคู่มือ เพื่อให้ลมเข้า-ออกสะดวก
ใครไม่จำเป็นต้องซื้อเครื่อง CADR สูง
- ห้องที่เปิดหน้าต่างตลอด — อากาศข้างนอกไหลเข้ามาเร็วกว่าที่เครื่องฟอกทัน
- ถ้างบจำกัด เครื่องที่ CADR พอดีห้องนอน (ห้องที่อยู่นานที่สุด) คุ้มกว่าเครื่องใหญ่เครื่องเดียววางกลางบ้าน
สรุป
จำสูตรเดียว: CADR (m³/h) ≥ 12 × ตร.ม. แล้วเทียบค่าไส้กรองต่อปีกับค่าไฟ เครื่องที่ถูกกว่าตอนซื้ออาจแพงกว่าในปีที่สอง บทความต่อไปเราจะเทียบรุ่นยอดนิยมสำหรับห้องนอน 20 ตร.ม. ทีละสเปก
อ่านต่อ: คำนวณค่าไฟเครื่องใช้ไฟฟ้าแบบง่าย · PM2.5 home checklist (English)
แหล่งอ้างอิง
- AHAM — How to Choose the Best Air Cleaner for Your Home (กฎ 2/3): https://blog.aham.org/how-to-choose-the-best-air-cleaner-for-your-home/
- ANSI/AHAM AC-1-2020 วิธีวัดสมรรถนะเครื่องฟอกอากาศ (สมมติฐานเพดาน 8 ฟุต): https://law.resource.org/pub/us/cfr/ibr/inc/ansi/aham.ac-1.2020.pdf
- Filterbuy — H13 HEPA filters: ratings and efficiency (EN 1822): https://filterbuy.com/resources/air-purifier/h13-hepa-filter-air-purifier/
- กกพ. — ค่าเอฟทีงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 ค่าไฟเฉลี่ย 3.95 บาท/หน่วย (ไม่รวม VAT): https://www.erc.or.th/th/news-release/3458
- US EPA — Ozone Generators that are Sold as Air Cleaners: https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/ozone-generators-are-sold-air-cleaners
- สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 3 — ประกาศมาตรฐาน PM2.5: https://epo03.pcd.go.th/th/news/detail/154265/
- WHO — Global Air Quality Guidelines (2021) Q&A: https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/who-global-air-quality-guidelines